Rite of passage

Jongens en Moeders

De binding van jongens met hun moeders is de sterkste in hun hele leven. Zij geeft hem het leven en zonder haar kan hij de eerste jaren niet. Maar omdat jongens geen meisjes zijn verloopt hun individuatie anders. Zij hebben een andere genderidentiteit dan hun moeder. Vroeg of laat merken moeders dat jongens hun eigen weg en hun eigen ruimte willen. Voor in de adolescentie (12-18 jaar) vertonen jongens gedrag waaruit blijkt dat zij niet met hun moeder kunnen maar ook niet zonder. Voor jongens wordt de rol van vaders of vaderfiguren belangrijker om hun mannelijke identiteit optimaal te kunnen ontwikkelen. Een van de belangrijkste functies van overgangsrituelen voor jongens naar de volwassenwereld herordening van bindingen. Vooral die van moeders en zonen.

Om ruimte te maken voor toekomstige bindingen met hun vriendin, partner en moeder van hun kinderen dient de moederbinding een grondig andere, ‘getransformeerde’ vorm te krijgen. Jongens maken zich niet los van hun ouders vaak zoals in de westerse ontwikkelingspsychologie en pedagogiek gezegd wordt maar krijgen een andere vorm. De bindingen namelijk van een volwassen man die zijn eigen leven inricht en een relatie aangaat met een vrouw en desgewenst een gezin gaat stichten. Initiatierituelen hebben altijd een bedoelde ontwrichtende en destabiliserende werking op de persoonlijkheid (organisatie van de identiteit) om de moeder- en vaderbindingen om te vormen.

De Aranta Aboriginals in Australië bijvoorbeeld hadden in hun traditionele vorm, die de vorige eeuw nog in zwang was, de kortste Rite of Passage. Als 13 jarige werd je drie weken lang beproefd en getraind hoe een volwassen man te zijn. Bij het begin van de initiatie word je door verklede mannen die de oervoorvaders voorstellen weggehaald bij je moeder. Die mogen weeklagen om het verlies van hun kind dat nu naar een de mannenwereld gaat. Die verandering is onomkeerbaar de kindertijd is afgelopen en de oude moederbinding nodig voor de eerste levensfase wordt resoluut in het belang van de gemeenschap doorgesneden. Het wegsnijden van hun voorhuid van hun piemel staat symbool en garant voor die onomkeerbaarheid. Daarna mag je niet meer op de oude manier met je moeder omgaan. Je behoort vanaf nu tot de wereld van de mannen. Over de traditionele initiatie van jongens wordt gezegd:  ‘you loose a mother in order to gain a wife’. (Campbell 1959) Daarmee is de lange periode van volwassenwording teruggebracht naar een aantal weken waarin de rite of passage plaatsvindt. Korter dan enkele weken kan de kwetsbare en risicovolle periode van de mannelijke puberteit niet duren. De fysieke beproevingen in rites of passage voor jongens is bedoeld om de gedragspatronen van het ‘kind’ te breken en tot een gewenst sociaal formaat te kanaliseren. (lees meer)